آنقوزه

آنقوزه، انقوزه یا حلتیت، شیرابه‌ای قهوه‌ای رنگ دارای ترکیب الئوگم رزینی است. این شیرابه که به دو نوع شیرین و تلخ وجود داشته و بویی بسیار تند، شبیه به بوی سیر و رنگ شیری تا قهوه‌ای تیره دارد، از گیاه آنقوزه یا خوراکما، آنگوزاکما، کورن کما با نام علمی: Ferula assa - foetida L. حاصل می‌گردد.

از تیره چتریان (Umbelliferae) است. آنگوزاکما گیاهی پایا، بومی نواحی جنوبی ایران بوده، ریشه‌ای راست، گوشتدار و نسبتاً ضخیم و ساقه‌ای قوی و خشن دارد.

برگ‌های آن در سطح زمین گسترده و عموماً تعداد زیادی انشعاب داشته و میوه آن به شکل بیضوی مسطح و دارای بال مشخص است. برای به دست آوردن آنقوزه به دو صورت عمل می‌کنند.

1. قسمت‌هایی از ساقه و یا ساقه نزدیک به یقه گیاه را شکاف عمودی ایجاد می‌کنند و بدین صورت شیرابه گیاه خارج شده بر روی گیاه یا داخل گودالی که پای گیاه حفر شده است جمع می‌گردد و نوع مرغوب آنقوزه و از نوع شیرین و اشکی است.
2. گیاه را از محل یقه قطع می‌نمایند لذا شیرابه گیاه با سرعت خارج شده و در گودال حفر شده پای گیاه جمع می‌گردد. پس از چند روز مجدداً یک ورقه از ریشه را جدا می‌کنند و باز هم صمغ گیاه خارج می‌گردد و این عمل را تا چند مرتبه تکرار می‌کنند. برداشت نوبت‌های اول که رنگی روشن دارد نوعی شیرین یا اشکی و برداشت‌های نوبت‌های بعدی که رنگی تیره دارد نوع آنقوزه تلخ به حساب می‌آید که ارزشی کمتر از نوع شیرین دارد. هر دو مورد از اقلام صادراتی مهم ایران است.

آنقوزه بعنوان برطرف کننده انگل‌های روده‌ای و بادشکن و خلط‌آور مصرف سنتی دارد.