قره قاط qarahqât
Caucasian Whortlebery
قره قاط یا قره قات دو نوع است، اردبیلى و کلیبرى.
قره قاط اردبیلى: عبارت از میوه هاى تقریبا کروى به رنگ قرمز تیره یا کمرنگ داراى پوسته سفت و سخت و چروکیده است که اغلب دم میوه در پایین و باقیمانده کاسبرگ بصورت زائده هاى برجسته و تاج مانند در بالادیده مى شوند. قسمت داخلى این میوه ها متعلق به گیاهى است بانام سیاه گیله یا قره قاط با نام علمى:
Vaccinium arctostaphyllos L.
از تیره قره قاط (Ericaceae) که درختچهاى است به ارتفاع تا دو متر با برگهاى بدون دمبرگ و پهن، چرمى و ریزان، بیضى یا تخم مرغى شکل و گلهاى سفید مایل به سبز یا صورتى و همچنین میوه هاى سته اى. این درختچه در جنگلهاى اسالم، خلخال وارتفاعات اردبیل رویش دارد.
قره قاط کلیبرى: عبارت از میوه هایى است کروى با پوسته قرمز تیره و چروکیده، بدون دم یا بادم کوتاه وداراى یک برجستگى نوک تیز در بالا وکمى بزرگتر از قره قاط اردبیلى.
این میوهها از گیاه قره قاط یا گالش انگورک بانام علمى:
Ribes petraeum wulfen
Syn: Ribes Biebersteinii Berl. ex DC.
از تیره انگور (Grossulariaceae) بدست مى آیند.
گالش انگورک درختچه اى است تا دو متر ارتفاع، با شاخه هاى تقریباً سفید رنگ، برگهاى قلبى شکل با پنج لوب دندانه دار، بومى جنگلهاى ارسباران و خصوصاً کلیبر آذربایجان.
قره قاط بصورت دم کرده، به منظور پایین آوردن فشار و قند خون مصرف سنتى دارد.
میوه هاى تازه قره قاط اردبیلى جهت تهیه نوعى مربا مورد استفاده قرار مى گیرد.