اسپند، اسفند یا اسفندانه، دانه هاى کوچک قهوه­ اى یا سیاه رنگ، منشورى شکل با بوى نافذ و طعم بسیار تلخ حاصل از گیاه اسفند یا اسپند با نام علمى: Peganum harmala L

از تیره اسفند (Nitrariaceae) است که چنانچه در آتش قرار داده شود ایجاد دودى غلیظ و خوشبو مى نماید. اسفند گیاهى است علفى به رنگ سبز مایل به آبى که به عنوان گیاه همراه مزارع ایران خصوصاً در زمین هاى آیش، کاملاً شناخته شده مى باشد. میوه هاى کروى و ینج قسمتى گیاه که تعداد زیادى دانه هاى منشورى شکل و سیاهرنگ رادر بر مى گیرد و نیز گلهاى پنج قسمتى و سفید رنگ از مشخصات ظاهرى آن است.

اسفند بعنوان ضدعفونى کننده مصرف عمومى داشته ومصرف خوراکى ان به علت سمیت زیاد منع شده است.