ناخنک nâkhonak

Milk Vetch

ناخنک یا ناخونک یا اکلیل الملک میوه هاى استوانه اى شکل نازک و کمانى شکل، نوک تیز، به رنگ زرد روشن، متمایل به قهوه­اى، داراى سطحى کاملا صاف و یک خط طولى در ناحیه پشت و یک خط فرو رفته در ناحیه شکمى، حاوى تعدادى دانه هاى مربع مستطیلى بسیار سخت است. این میوه ها متعلق به گیاه ناخنک یا اکلیل الملک یا قیصر با نام علمى:

Astragalus hamosus L.

از زیر تیره نخود (Papilionidae) است. ناخنک گیاهى است یکساله علفى، ایستاده تا ٣٠ سانتیمتر ارتفاع، داراى برگ هائى شامل ١٢-٧ زوج برگچه بیضوى، واژ تخم مرغى یا پهن دراز، پوشیده از کرک، گلهاى سفید یا زرد، کوچک، مجتمع درخوشه هاى متراکم که برخى از آنها تبدیل به میوه هاى بدون دم، خمیده به شکل قلاب ماهیگیرى، استوانه اى محتوى ٢٠ - ٢٥ دانه و نوک منقارى، راست یا خمیده است. ناخنک در مناطق خشک و بیابانى کاشان، خوزستان، فارس، بوشهر و جزایر خلیج فارس رویش طبیعى دارد.

ناخنک بعنوان تقویت کننده، ضد درد و ضد نفخ مصرف سنتى دارد.

در برخى از منابع، ناخنک یا اکلیل الملک را میوه ه­اى گیاه یونجه زرد با نام علمى:

Melilotus officinalis (L) pall.

دانسته اند که این نسبت به هیچ وجه نمی تواند صحیح باشد زیرا با توجه به توضیحى که فوقاً در مورد ناخنک داده شده و نیز تصویرى که از این محصول مشاهده مى گردد، هیچگونه شباهتى بین ناخنک و میوه هاى یونجه زرد وجود ندارد. یونجه زرد گیاهى است پایا به ارتفاع تا ٥/١ متر، برگهاى داراى برگچه­هاى متعدد، گلهاى زرد رنگ و میوه هاى بیضى شکل و کوچک به بزرگى تا 5 میلیمتر. یونجه زرد برخلاف گیاه ناخنک نیاز به رطوبت فراوان داشته و در بسیارى از نقاط پرآب ایران رویش دارد.